|
Latince, Hint-Avrupa ailesine mensup
antik bir dildir.
Dünyadaki dillerin hemen hepsini az
çok etkilemiş olan Latince ayrıca
Vatikan'ın resmi dilidir. Bunun
dışında günümüzde eğitimi sürmesine
ve çoğunlukla kimi tarih, sanat ve
din araştırmacıları tarafından
konuşulmasına rağmen artık ölüdür.
Latince Tarihi
İlkçağda İtalya yarımadasında
Roma'nın içinde bulunduğu Latium
bölgesinde konuşulan Latince, Roma
İmparatorluğu'nun resmi dili
olduktan sonra sınırlarının
genişlemesiyle Latince önce İtalya
yarımadasında sonra özellikle Gallia
(bugünkü Fransa), Hispania
(İspanya), Helvetia (İsviçre),
Lyricum (Dalmaçya, Arnavutluk),
Pannonia (Macaristan), Dacia
(Romanya)'ya yayılmış, bunun dışında
egemen olduğu Macedonia (Makedonya),
Trachia (Trakya), Asia Minor
(Anadolu yarımadası), Syria (Suriye)
ile Kuzey Afrika'da resmi dil
kimliğiyle benimsenmiştir.
Latince Yunan dilini örnek alarak
ilerleme göstermiştir. Latin yazını
da hep Yunan yazınının etkisi
altında kalmıştır. Latince, Yunanca
ile birlikte İlkçağın başlıca kültür
ve uygarlık dillerini oluşturmuştur.
Latince yayıldığı ülkelerde yerel
dillerin yanı sıra yaşamını
sürdürürken özellikle
okur-yazarlarca kullanılmış, gitgide
çeşitli katmanlardan insanların
dilini etkisi altına almış, onların
dillerini teker teker ortadan
kaldırmış, böylece neo-latin
dillerinin doğmasını sağlamıştır.
Dillerin bu başkalaşım sürecinde,
Ortaçağda bilimsel çalışmalar
Latince ile yürütülmüş, yapıtlar
Latince yazılmıştır. Diplomaside
yazışma dili yine Latince dir.
Kilise, inançlılar ile iletişim
kurmak için Latince kullanmıştır.
Batı Dilleri ve
Latince
Latince yaşayan batı dillerinden
Fransızca, İspanyolca, Portekizce,
italyanca,Romence'nin birinci
derecede anasıdır. İngilizce Latin
kökenli olmamasına karşın, sözcük ve
kavramlarıyla yarı yarıya bu dile
bağlıdır. Almanca, yapısındaki
Fransızca kökenli sözcükler
dolayısıyla Latince'ye çok şey
borçludur. Bu nedenle Slav dilleri
dışındaki batı dilleri için Latince
öğrenimi önemlidir.
Bilim Dili olarak
Latince
Günümüzde hukuk, tıp, diş hekimliği,
veterinerlik, eczacılık, botanik,
zooloji, jeoloji, v.b. gibi bilim
dallarında, özellikle terminoloji
konusunda Latince öğrenmek
zorunludur.
Sosyal bilimlerden özellikle Eskiçağ
ve Ortaçağ tarihi, bir ölçüde de
Yeniçağ Tarihi, Felsefe, Arkeoloji
alanında kaynaklara Latince olmadan
başvurulamaz. Geçmişin
kalıntılarının gömülü olduğu,
buluntularla dolu ülkemizde Latince
öğrenimi bunların değerlendirmesi
açısından büyük önem taşımaktadır.
Kimi Osmanlı arşivlerini okuyup
değerlendirebilmek için Latince'ye
gereksinim vardır. Batı düşüncesinin
ve uygarlığının Klasik yazına
dayanması nedeniyle batıyla ilgili
sosyal bilimler üzerinde araştırmada
bulunacak kişiler için Latin dili ve
yazını özellikle gereklidir.
Latin Dili ve
Edebiyatı
Latin Dili ve Edebiyatı ile Yunan
Dili ve Edebiyatı iç içe iki ana
bilim dalıdır ve Klasik filoloji
olarak bilinmektedir. Latince'nin
günümüzdeki önemi bilim dalı
olmasıdır; bu nedenle batı
dillerinin ve yazınlarının yanı sıra
Eskiçağ ve Ortaçağ Tarihi, felsefe
tarihi, epigrafi, tiyatro tarihi,
Roma Hukuku gibi bir çok alanda,
ayrıca Osmanlı arşivlerinde bulunan
Latince yazılmış belgeler üzerinde
bilimsel araştırma yapmak için
gereklidir. Latin Dili ve Edebiyatı
programı bu ve benzeri alanlarda
araştırma yapabilmeleri için
öğrencilere gerekli dil, bilgi ve
yetenekleri kazandırma amacını
taşımaktadır
|